İHAM'ın Ilgar Mammadov/Azerbaycan kararında vurguladığı 'restitutio in integrum' (eski hale iade) ilkesi, AİHS m.18 (hakların kısıtlanmasının sınırlanması) ihlali tespit edilen durumlarda taraf devletlere ne gibi bir yükümlülük yüklemektedir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #68969

'Restitutio in integrum' ilkesi, bir hak ihlali tespit edildiğinde, taraf devletin öncelikli yükümlülüğünün, ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırarak başvurucuyu mümkün olduğunca ihlalden önceki duruma geri getirmek olduğunu ifade eder. Ilgar Mammadov kararında da belirtildiği gibi, AİHS m.18 ihlali (bir hakkın sözleşmedeki amacı dışında kısıtlanması) tespit edildiğinde bu ilke özellikle önem kazanır. Bu durumda, siyasi nedenlerle yapıldığı tespit edilen bir tutuklama veya mahkumiyetle ilgili tüm işlemlerin (suçlamalar, mahkumiyet kararı vb.) etkisiz ve hükümsüz kalması gerekir. Devletin sadece tazminat ödemesi yeterli değildir; asıl yükümlülüğü, haksız mahkumiyeti ve sonuçlarını ortadan kaldırmak, örneğin başvurucuyu derhal ve koşulsuz olarak serbest bırakmak ve hakkında beraat kararı verilmesini sağlamaktır. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/kavalada-istenmeyen-kisi-ilanı)