Pasaport Kanunu m.22/1'de yer alan 'memleketten ayrılmalarında genel güvenlik bakımından mahzur bulunduğu İçişleri Bakanlığınca tespit edilenler' ibaresi ile Anayasa m.23/5'te yer alan 'Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir' hükmü arasındaki anayasallık sorununu 'normlar hiyerarşisi' açısından analiz ediniz.

Bu iki hüküm arasında açık bir anayasallık sorunu ve normlar hiyerarşisi çatışması bulunmaktadır. Anayasa, normlar hiyerarşisinin en tepesinde yer alır ve kanunlar Anayasa'ya aykırı olamaz (Anayasa m.11). Anayasa m.23/5, vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyetini sınırlamak için çok net iki koşul getirmiştir: 1) Bir suç soruşturması veya kovuşturmasının varlığı, 2) Bu sebebe dayalı bir hakim kararı. Buna karşılık, Pasaport Kanunu m.22/1, bu koşullar olmaksızın, tamamen idarenin (İçişleri Bakanlığı) takdirine bağlı, 'genel güvenlik bakımından mahzur bulunma' gibi soyut ve belirsiz bir gerekçeyle seyahat hürriyetinin kısıtlanmasına imkan tanımaktadır. Bu durum, Anayasa'nın kanuna göre üstünlüğü ilkesini ihlal etmektedir. Kanun, Anayasa'nın öngördüğü güvenceyi (hakim kararı) bypass ederek idareye bir yetki vermektedir ki bu, Anayasa m.23/5'e açıkça aykırıdır. Danıştay İDDK'nın 2013/314 K. sayılı kararı da bu aykırılığı tespit etmiştir. (Kaynak: sen.av.tr/tr/makale/pasaport-tahdidinde-“memleketten-ayrilmalarinda-mahzur-gorulenler”-kriterinin-anayasaya-aykırılıgı)