Ayıplı bir mal ile karşılaşan tüketicinin TKHK m.11'de sayılan seçimlik haklarının kullanılmasında 'orantısızlık' kavramı nasıl bir rol oynar? Özellikle 'ücretsiz onarım' veya 'misli ile değiştirme' talepleri hangi durumlarda orantısız kabul edilebilir ve bu durumda tüketicinin hangi hakları baki kalır?

Tüketici, TKHK m.11 uyarınca sözleşmeden dönme, bedelde indirim, ücretsiz onarım veya misli ile değiştirme haklarına sahiptir. Ancak, ücretsiz onarım veya misli ile değiştirme hakları, satıcı için 'orantısız güçlükleri' beraberinde getirecekse tüketici bu hakları kullanamaz. Orantısızlığın tayininde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır. Örneğin, çok küçük ve basit bir onarımla giderilebilecek bir ayıp için malın tamamen değiştirilmesini istemek orantısız olabilir. Bu durumda tüketici, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim haklarından birini kullanabilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin K.2020/4435 sayılı kararında da belirtildiği gibi, aracın sacındaki küçük bir göçüğün çok az bir maliyetle onarılması mümkünken, aracın tamamen değiştirilmesi talebi orantısız bulunmuştur. (Kaynak: barandogan.av.tr/.../ayipli-mal-ve-ayipli-hizmet-davasi-nedir.html)