Yargıtay 8. Hukuk Dairesi'nin 2017/7494 K. sayılı kararında, 'ismin değiştirilmesi' talebinin, neden HMK m. 383'teki genel kurala tabi olmadığı ve görevli mahkemenin neden Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu açıklanmıştır?

Yargıtay'ın ilgili kararında, 'ismin değiştirilmesi' talebinin HMK m. 383'teki genel kural olan Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevine girmemesinin nedeni, bu konuda 'özel bir kanun hükmünün' bulunmasıdır. HMK m. 383, 'aksine bir düzenleme bulunmadığı sürece' çekişmesiz yargı işlerinde Sulh Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğunu belirtir. 'İsmin değiştirilmesi' ve genel olarak nüfus kayıtlarındaki düzeltmeler için 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 36. maddesinde özel bir görev düzenlemesi yapılmıştır. Bu madde, bu tür davaların 'düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmi dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet Savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılacağını' hükme bağlamıştır. Bu özel kanun hükmü (lex specialis), HMK'daki genel görev kuralını (lex generalis) bertaraf eder. Bu nedenle, isim değiştirme davası bir çekişmesiz yargı işi olmasına rağmen, özel kanunla görevlendirilen Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görülür. Yargıtay da bu gerekçeyle, davanın görev yönünden reddedilmesi gerekirken esastan karara bağlanmasını kanun yararına bozma nedeni olarak görmüştür. (İlgili metin: hmk-madde-383-gorevli-mahkeme)