Anayasa Mahkemesi'nin 2018/137 E. sayılı kararında, OHAL sonrası dönemde göreve iade edilen personelin, bakan kararıyla eski kadroları yerine 'araştırma merkezi'ne atanmasını öngören kuralın, 'kazanılmış haklara' etkisini nasıl değerlendirmiştir?

Anayasa Mahkemesi, bu kuralın, göreve iade edilen personelin 'kazanılmış haklarını' göz ardı ettiğini belirtmiştir. Karardaki mantığa göre: Bir kamu görevlisinin göreve iade edilmesi, görevden çıkarma işleminin hukuka aykırı olduğunun ve tüm sonuçlarıyla ortadan kaldırılması gerektiğinin bir tespitidir. Bu durumun doğal sonucu, 'tedbir hiç uygulanmamış gibi' kişinin önceki hukuki statüsüne geri dönmesidir. Bu statü, kişinin yıllar içinde elde ettiği kadro, unvan, rütbe gibi 'kazanılmış hakları' da içerir. İncelenen kural ise, bu kazanılmış hakları yok sayarak, idareye (bakana), kişiyi bu haklarından mahrum bırakma ve onu daha düşük statülü veya kariyer yoluyla ilgisiz bir 'araştırmacı' kadrosuna atama konusunda geniş ve keyfiliğe açık bir takdir yetkisi vermektedir. AYM, iade kararının mantığı gereği, kişilerin önceki kazanımlarının dikkate alınması gerekirken, bu hakların göz ardı edilmesinin, iadenin amacını anlamsızlaştırdığını ve kişilerin meslek hayatları ile itibarlarını olumsuz etkilediğini tespit etmiştir. Bu durum, kuralın kanunilik ve ölçülülük ilkelerine aykırılığının temel gerekçelerinden birini oluşturmuştur. (İlgili metin: anayasa-mahkemesinin-ohal-sonrasi-tedbirlere-iliskin-karari)