Yargıtay 14. Hukuk Dairesi'nin 2015/8042 E. sayılı kararında, 'veraset belgesinin iptali' davasının, 'veraset belgesi verilmesi' isteminden neden farklı bir hukuki nitelikte olduğu ve bu nedenle görevli mahkemenin neden değiştiği açıklanmıştır?

Yargıtay'ın ilgili kararında bu iki dava türü arasındaki fark, davanın 'çekişmeli' veya 'çekişmesiz' yargı işi olmasından kaynaklanmaktadır: 1) Veraset Belgesi Verilmesi (Çekişmesiz Yargı): Mirasçılık belgesi verilmesi talebi, HMK m. 382/2-c-6 uyarınca bir çekişmesiz yargı işidir. Bu talepte, genellikle mirasçılar arasında bir uyuşmazlık yoktur ve amaç, sadece mirasçılık sıfatını ve paylarını gösteren resmi bir belge almaktır. Karşıda bir hasım bulunmaz. Bu nedenle, HMK m. 383 gereği bu davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. 2) Veraset Belgesinin İptali (Çekişmeli Yargı): Veraset belgesinin iptali davası ise, mevcut bir veraset belgesinin hukuka aykırı olduğu ve belirli kişilerin mirasçılık sıfatının veya payının yanlış olduğu iddiasını içerir. Bu dava, o belgeden hak iddia eden diğer mirasçılara karşı, yani 'hasımlı' olarak açılmak zorundadır. Taraflar arasında açık bir menfaat çatışması ve uyuşmazlık (çekişme) vardır. Dava, çekişmeli yargı niteliği kazandığı için, HMK'nın şahıs varlığına ilişkin davalarda genel görevli mahkemeyi düzenleyen m. 2 hükmü uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanına girer. Bu nedenle Yargıtay, HMK'nın yürürlüğe girmesiyle birlikte, veraset belgesinin iptali davalarında görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna karar vermiştir. (İlgili metin: hmk-madde-383-gorevli-mahkeme)