Anayasa Mahkemesi'nin 2018/137 E. sayılı kararında, haklarında inceleme ve soruşturma yürütülen kişilerin eş ve çocuklarına ilişkin 'telekomünikasyon yoluyla iletişimin tespiti de dahil olmak üzere her türlü bilgi ve belgenin' soruşturma makamlarına verilmesini öngören kural, neden kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına (Anayasa m.20) ölçüsüz bir müdahale olarak görülmüştür?

AYM'nin bu kuralı ölçüsüz bularak iptal etmesinin temel nedeni, kuralın kişisel verilere erişim için gerekli olan temel usuli güvenceleri içermemesidir. Kişisel verilerin korunmasını isteme hakkı, verilerin hangi amaçla, nasıl toplanacağı, kimlerle paylaşılacağı ve ne kadar süreyle saklanacağı gibi konularda kanuni güvenceler gerektirir. İncelenen kural, bu güvencelerden yoksundur: 1) Kapsamın Aşırı Geniş ve Belirsiz Olması: Kural, 'her türlü bilgi ve belgenin' verilmesini öngörerek, hangi verilerin toplanabileceği konusunda hiçbir sınırlama getirmemektedir. Özellikle 'telekomünikasyon yoluyla iletişimin tespiti' gibi özel hayatın gizliliğine en ağır müdahalelerden birini dahi, herhangi bir ek koşul veya hakim kararı şartı aramaksızın idarenin talebine bağlamaktadır. 2) Güvencelerin Yokluğu: Kanun, elde edilen bu kişisel verilerin nasıl inceleneceği, nasıl değerlendirileceği, ilgisiz olanların nasıl imha edileceği, başkalarıyla paylaşılıp paylaşılamayacağı ve ne kadar süreyle saklanacağı gibi temel koruma mekanizmalarını ve güvenceleri düzenlememektedir. 3) Meşru Amaç Sorunu: Kural, hakkında soruşturma yürütülen kişinin yanı sıra, sırf akrabalık bağı nedeniyle, haklarında bir suç şüphesi bulunmayan 'eş ve çocukları' da kapsamaktadır. AYM, bu kişiler yönünden veri toplanmasının meşru bir amacı bulunmadığını da tespit etmiştir. Bu nedenlerle AYM, temel güvenceler belirlenmeksizin kişisel verilere bu kadar geniş ve sınırsız bir erişim imkanı tanıyan kuralın, kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına ölçüsüz bir müdahale olduğuna ve Anayasa'ya aykırı olduğuna karar vermiştir. (İlgili metin: anayasa-mahkemesinin-ohal-sonrasi-tedbirlere-iliskin-karari)