6526 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle önleme dinlemesi kararlarını verme yetkisinin Ankara Ağır Ceza Mahkemesi'ne merkezileştirilmesi, metindeki eleştirilere göre 'hukukilik denetimi'nin etkinliğini nasıl zayıflatmaktadır?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #68353

Metindeki eleştirilere göre bu merkezileştirme, 'hukukilik denetimi'nin etkinliğini birkaç yönden zayıflatmaktadır: 1) Aşırı İş Yükü ve Yüzeysel İnceleme: Türkiye'nin 81 il ve ilçelerinden gelen tüm önleme dinlemesi taleplerinin tek bir hakim tarafından incelenmesi, muazzam bir iş yükü yaratır. Bu iş yükü altındaki bir hakimin, her bir talebi derinlemesine incelemesi, somut bulguların varlığını ve yeterliliğini sorgulaması fiilen imkansız hale gelir. Bu durum, denetimin şekli bir onay mekanizmasına dönüşmesine ve taleplerin içeriğine nüfuz edilememesine yol açar. 2) Yerel Bağlamdan Kopukluk: Önleme dinlemesi talepleri, genellikle yerel bir olaya, kişiye veya duruma ilişkindir. Ankara'da görevli merkezi bir hakimin, olayın geçtiği yerin sosyal dinamiklerini, talepte adı geçen kişilerin durumunu ve talebin aciliyetini yerel bir hakim kadar sağlıklı değerlendirmesi zordur. Bu kopukluk, denetimin etkinliğini azaltır. 3) Pratikte Denetimin Zayıflaması: Sistem, denetimi güçlendirmek yerine, yoğunluk ve uzaklık nedeniyle onu fiilen zayıflatır. Kolluk birimleri, taleplerinin kolayca kabul edileceği bir sistemde daha rahat ve daha az gerekçelendirilmiş taleplerde bulunma eğiliminde olabilir. Sonuç olarak, bu merkezi sistem, 'hukukilik denetimini' layıkıyla gerçekleştirebilecek pratik imkanlardan yoksun olduğu için, denetimi etkinleştirmek yerine işlevsizleştirdiği yönünde eleştirilmektedir. (İlgili metin: onleme-dinlemesi-iliskin-birkac-not)