Muris muvazaası davasında, miras bırakanın taşınmazını diğer mirasçıların bilgisi dışında, kendisine özel bakım ve hizmet sağlayan bir mirasçısına devretmesi halinde, bu işlemin geçerliliği nasıl değerlendirilir? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/1-1247 E. sayılı kararındaki ölçütleri açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #68309

Bu işlemin geçerliliği, devrin gerçek amacının mal kaçırmak mı yoksa verilen özel bakım ve hizmetin karşılığını (semen) ödemek mi olduğunun tespitine bağlıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun ilgili kararında da benimsendiği üzere, bu tür bir devrin muvazaalı sayılmaması için şu ölçütlerin birlikte değerlendirilmesi gerekir: 1) Bakımın Niteliği: Sağlanan bakımın, sıradan bir evlatlık görevinin veya aile içi yardımlaşmanın ötesinde, 'özel bir bakım ve hizmet' niteliğinde olması gerekir. Miras bırakanın kanser olması, felçli kalması, yatağa bağımlı olması gibi durumlarda sağlanan yoğun ve sürekli bakım, 'özel bakım' olarak kabul edilir. 2) İvazlılık (Karşılıklılık): Sağlanan bu özel bakım ve hizmet, yapılan temlik için bir 'semen' (karşılık) olarak değerlendirilebilir. Bu durumda işlem, karşılıksız bir bağışlama olmaktan çıkar ve ivazlı bir sözleşme niteliği kazanır. İvazlı bir işlemde ise mal kaçırma kastından söz etmek güçleşir. 3) Diğer Mirasçıların Tutumu: Diğer mirasçıların, miras bırakanın bu zor dönemlerinde gerekli ilgiyi göstermemiş, onu yalnız bırakmış olmaları, miras bırakanın kendisine bakan mirasçısına minnet duygusuyla temlikte bulunmasını haklı kılan bir etken olarak değerlendirilir. 4) Orantılılık: Devredilen malın değeri ile sağlanan bakım ve hizmetin süresi ve yoğunluğu arasında makul bir orantı olması beklenir. Olayların bu gelişimine göre, eğer miras bırakanın amacının diğer mirasçılardan mal kaçırmak değil de, kendisine sağlanan özel bakım ve desteğin yarattığı minnet duygusuyla ve ileride de bakılacağı düşüncesiyle temlikte bulunduğu kanaatine varılırsa, işlem muvazaalı kabul edilmez ve dava reddedilir. (İlgili metin: muvazaa-mirastan-mal-kacirma-davasi)