Anayasa Mahkemesi'nin 2018/137 E. sayılı kararında, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'na eklenen ve açık alanlardaki toplantıların gece vaktinin başlamasından sonra devam etmesini 'mahallin en büyük mülki amirinin kararına' bağlayan kural neden Anayasa'ya aykırı bulunmuştur?

Anayasa Mahkemesi, bu kuralı Anayasa'nın 34. maddesinde güvence altına alınan 'toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı'na aykırı bularak iptal etmiştir. İptalin temel gerekçesi, kuralın Anayasa'nın 34. maddesindeki 'herkesin, önceden izin almadan, silahsız ve saldırısız toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkına sahip' olduğu yönündeki açık ve amir hükme aykırı olmasıdır. AYM'ye göre: 1) İzin Sistemi Yasağı: Anayasa, toplantı ve gösteri yürüyüşleri için bir 'bildirim' sistemi öngörmüş, 'izin' sistemini ise açıkça yasaklamıştır. Toplantının gece devam edip etmeyeceği kararını mülki amirin takdirine ve kararına bağlamak, fiilen bir 'izin' mekanizması oluşturmaktır. Bu durum, Anayasa'nın 34. maddesinin lafzıyla doğrudan çelişmektedir. 2) Ölçüsüz Sınırlama: Kural, başkalarının huzurunu aşırı ve katlanılmaz derecede bozmayan, kamu düzeni için bir tehlike oluşturmayan barışçıl toplantıların dahi, sırf mülki amir izin vermediği için gece vaktinin başlamasıyla sona ermesi sonucunu doğurmaktadır. Bu durum, çatışan haklar (toplanma hakkı ile kamu düzeni/başkalarının huzuru) arasında makul bir denge kurmamakta ve toplanma hakkını orantısız bir şekilde sınırlamaktadır. Mahkeme, objektif ölçütler belirlenmeden ve mülki amirin keyfiliğine açık bir takdir yetkisi tanınarak getirilen bu sınırlamanın, demokratik bir toplumda gerekli ve ölçülü olmadığına karar vermiştir. (İlgili metin: anayasa-mahkemesinin-ohal-sonrasi-tedbirlere-iliskin-karari, İlgili Anayasa Maddesi: m.34)