Kiralananın tahliyesi sonrası kiraya verenin, kiracının bıraktığı ve 'hor kullanma' olarak nitelendirilebilecek hasarlar için tazminat talep edebilmesi için, mahkeme kararıyla bir 'tespit' yaptırması zorunlu mudur? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2019/3 E. sayılı kararında bu durum nasıl ele alınmıştır?

Hayır, mahkeme kararıyla (delil tespiti yoluyla) bir tespit yaptırılması zorunlu değildir, ancak ispat kolaylığı açısından şiddetle tavsiye edilen bir yoldur. Kiraya veren, hor kullanma tazminatı talebini başka delillerle de ispatlayabilir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2019/3 E., 2022/398 K. sayılı kararının dayandığı Özel Daire bozma kararında, 'kiracının tahliyesinden sonra her ne kadar kiraya veren tarafından mahkeme aracılığı ile bir tespit yaptırılmamış ise de' ifadesi kullanılarak, tespitin zorunlu olmadığı zımnen kabul edilmiştir. Kararda, hasarın varlığının ispatı için başka delillere dayanılmıştır: 1) Tahliye Tutanağı: Tarafların birlikte imzaladığı tahliye tutanağında, 'depo zemininin kauçuk atıklarından dolayı kirli durduğu'nun belirtilmesi, bir başlangıç delili olarak kabul edilmiştir. 2) Mahkeme Keşfi ve Bilirkişi Raporu: Yargılama sırasında yapılan keşif ve düzenlenen bilirkişi raporunda 'zeminde bazı zedelenmelerin varlığının belirlenmesi', hor kullanma iddiasını destekleyen en önemli delil olmuştur. Bu iki delil birleşince, ayrı bir delil tespiti davası açılmamış olması, kiraya verenin tazminat talebinin incelenmesine engel teşkil etmemiştir. Dolayısıyla, delil tespiti yaptırmak zorunlu olmasa da, tahliye anındaki durumu en net ve tarafsız şekilde ortaya koyduğu için, kiraya verenin ileride açacağı davada elini güçlendiren en önemli araçtır. Tespit yapılmamışsa, kiraya veren iddiasını tanık, fotoğraf, video, sonradan yapılan keşif gibi başka delillerle ispatlamak zorundadır. (İlgili metin: kiracinin-tacir-olmasi)