CMK m.234'ün başlığının 'Mağdur ile şikayetçinin hakları' olması, bu maddede sayılan haklardan yararlanmak için suçun takibinin şikayete bağlı olmasının zorunlu olup olmadığını nasıl etkiler? Re'sen soruşturulan bir suçun mağduru bu haklardan yararlanabilir mi?

Suçun takibinin şikayete bağlı olması zorunlu değildir. Re'sen soruşturulan bir suçun mağduru da CMK m.234'te sayılan hakların tamamından yararlanabilir. Metinde de belirtildiği gibi, CMK m.234'teki 'şikayetçi' kavramı, TCK m.73'teki dar ve teknik anlamıyla, yani 'takibi şikayete bağlı suçlarda soruşturma başlatılmasını sağlayan kişi' olarak anlaşılmamalıdır. Buradaki 'şikayetçi' kavramı, 'geniş anlamda şikayetçi'yi, yani takibi re'sen yapılan bir suçu yetkili makamlara bildiren ve bu suçtan zarar gören kişiyi de kapsar. Kanun koyucu, suçun niteliğine bakılmaksızın, bir suç nedeniyle mağduriyet yaşayan veya zarar gören herkesin, ceza muhakemesi sürecinde belirli haklara (vekilden yararlanma, duruşmadan haberdar edilme, belgeden örnek isteme, kanun yoluna başvurma vb.) sahip olmasını amaçlamıştır. Bu hakların kullanılabilmesi için kişinin 'mağdur' veya 'suçtan zarar gören' sıfatını taşıması yeterlidir. Eğer bu kişi suçu bildiren ise, aynı zamanda 'şikayetçi' olarak da adlandırılır. Sadece suçla hiçbir ilgisi olmayan, mağdur veya zarar gören sıfatı taşımayan, tamamen dışarıdan bir 'ihbarcı', bu haklardan yararlanamaz. Dolayısıyla, re'sen soruşturulan bir suçun mağduru, hem 'mağdur' hem de 'şikayetçi' sıfatıyla CMK m.234'teki hakları kullanabilir. (İlgili metin: tuzel-kisilerin-suctan-zarar-goren-sifati-ile-kamu-davasina-katilabilmesi)