Ceza yargılamasında, meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmeyen veya engelli olan bir kişi için görevlendirilen tercümanın ücreti kim tarafından karşılanır? Bu kuralın, sanığın kendisini 'daha iyi ifade edebileceği' başka bir dilde savunma yapması durumundaki farkı nedir?

CMK m. 202/1 uyarınca, sanık veya mağdurun meramını anlatabilecek ölçüde Türkçe bilmemesi veya m. 202/2 uyarınca engelli olması nedeniyle atanan tercümanın giderleri, yargılama gideri sayılır ve Devlet Hazinesi tarafından karşılanır. Sanığın mahkum olması halinde dahi bu giderler kendisine yükletilemez. Bu, İnsan Hakları Avrupa Sözleşmesi'nin 6. maddesinin 3. fıkrasının (e) bendinde güvence altına alınan 'bir tercümanın yardımından ücretsiz yararlanma' hakkının bir gereğidir ve adil yargılanma hakkının temel bir unsurudur. Bu durumun istisnası, CMK m. 202/4'te düzenlenmiştir. Sanık, Türkçe bilmesine rağmen, iddianamenin anlatılması ve esas hakkındaki mütalaanın verilmesi üzerine yapacağı sözlü savunmasını, 'kendisini daha iyi ifade edebileceğini beyan ettiği' başka bir dilde yapmak isterse, bu durumda tercümanı kendisi seçer ve tercüman giderleri 'Devlet Hazinesi tarafından karşılanmaz'. Yani, bu özel durumda maliyet sanığın kendisine aittir. Temel fark, ilk durumda tercümanın bir 'zorunluluk' ve 'hak', ikinci durumda ise sanığa tanınan ek bir 'imkan' olmasından kaynaklanmaktadır. (İlgili metin: ceza-yargilamasinda-tercuman-hakki-ve-uygulanmasi, İlgili Kanun Maddesi: CMK m. 202)