CMK m.237/1'de kamu davasına katılma hakkı olanlar arasında sayılan 'malen sorumlu' kimdir? Bu kişinin, davaya katıldığında 'iddia makamının' yanında mı yoksa 'sanığın' yanında mı yer alacağını hukuki gerekçesiyle açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #68223

'Malen sorumlu', CMK m.2/1-i'de 'Yargılama konusu işin hükme bağlanması ve bunun kesinleşmesinden sonra, maddî ve malî sorumluluk taşıyarak hükmün sonuçlarından etkilenecek veya bunlara katlanacak kişi' olarak tanımlanmıştır. Bu tanım, genellikle failin eyleminden dolayı üçüncü kişilere karşı hukuken sorumlu olan kişileri ifade eder. Örneğin, bir şoförün görev sırasında taksirle yaralamaya neden olduğu bir kazada, aracı işleten şirket, mağdurun zararını tazmin etmekle yükümlü olduğu için 'malen sorumlu' konumundadır. Malen sorumlu, davaya katıldığında, mağdur veya suçtan zarar görenin aksine, kural olarak 'sanığın yanında' yer alır. Bunun hukuki gerekçesi, menfaatlerinin sanığınkiyle benzer olmasıdır. Sanığın ceza alması veya suçunun sabit görülmesi, malen sorumlunun tazminat ödeme gibi maddi ve mali bir yükümlülük altına girmesine neden olacaktır. Dolayısıyla, malen sorumlunun hukuki menfaati, sanığın beraat etmesi veya daha az ceza alması yönündedir. Bu nedenle, iddia makamının (Cumhuriyet savcısı ve katılan) yanında yer alarak sanığın mahkumiyetini istemesi, kendi hukuki ve mali menfaatleriyle çelişir. Bu durum, 'malen sorumlu' kavramının ve hukuk mantığının doğal bir sonucudur. (İlgili metin: tuzel-kisilerin-suctan-zarar-goren-sifati-ile-kamu-davasina-katilabilmesi, İlgili Kanun Maddesi: CMK m. 2/1-i, m. 237/1)