Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2024/151 E. sayılı kararına göre, davacının 'emeklilik başvurusunun yapılacağı tarihin tespiti' talebinin, dava şartı olan 'hukuki yarar' açısından neden sorunlu görüldüğünü açıklayınız.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi'nin bozma kararında, davacının gelecekteki bir tarihte (18.08.2021) emeklilik başvurusunda bulunabileceğinin tespitini istemesi, 'hukuki yarar' yokluğu nedeniyle usule aykırı bulunmuştur. Hukuki yarar, bir davanın açılabilmesi için bulunması zorunlu bir dava şartıdır ve davanın açıldığı anda mevcut ve güncel olmalıdır. Yargıtay'ın bu yaklaşımının temel nedenleri şunlardır: 1) Geleceğe Yönelik ve Şarta Bağlı Olması: Dava, henüz gelmemiş bir tarihe ve gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirsiz bir olaya (davacının o tarihte emeklilik başvurusu yapması) ilişkindir. Mahkemelerin, gelecekteki ve varsayımsal durumlar hakkında karar vermesi, usul hukukunun temel ilkelerine aykırıdır. 2) Güncel Bir Uyuşmazlığın Olmaması: Dava açıldığı tarihte, davacının o an için reddedilmiş bir emeklilik talebi veya engellenmiş bir hakkı yoktur. Sorun, gelecekte ortaya çıkabilecek potansiyel bir uyuşmazlığa ilişkindir. Hukuki yarar, mevcut bir hakkın korunması veya mevcut bir uyuşmazlığın çözülmesi için gereklidir. 3) İnfaz Kabiliyetinin Bulunmaması: Mahkeme, 'davacı 18.08.2021'de emekli olabilir' şeklinde bir karar verse bile, bu kararın o an için bir infaz kabiliyeti yoktur. Bu durum, mahkemeleri gereksiz yere meşgul eder ve usul ekonomisine aykırıdır. Bu nedenlerle Yargıtay, henüz gerçekleşmemiş ve gerçekleşip gerçekleşmeyeceği belirsiz olan bir hak durumuna ilişkin tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığına karar vermiştir. (İlgili metin: fiili-hizmet-suresi-zammi)