Hizmet alımı yoluyla işçi çalıştıran bir asıl işverenin, işçilik alacakları davasında alt işverenlere 'davanın ihbarı' talebinde bulunmasının temel amacı nedir? Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/2316 E. sayılı kararında, mahkemenin ihbar olunan alt işverenlerden re'sen belge (özlük dosyası, bordro vb.) toplamasının neden hukuki dinlenilme hakkının ihlali ve taraflarca getirilme ilkesine aykırı olduğunu izah ediniz.

Asıl işverenin alt işverenlere davayı ihbar etmesinin (HMK m. 61) iki temel amacı vardır: 1) Rücu Hakkını Güvence Altına Almak: 4857 sayılı İş Kanunu'na göre asıl işveren, alt işveren işçilerinin ücret, kıdem tazminatı gibi alacaklarından alt işverenle birlikte müteselsilen sorumludur. Dava sonunda işçiye bir ödeme yapmak zorunda kalan asıl işveren, bu ödemeyi alt işverene rücu edebilir. Davanın ihbarı, ileride açılacak bu rücu davasında, alt işverenin 'davanın varlığından haberdar edilmediği, bu nedenle savunma yapamadığı' gibi itirazlarda bulunmasını engeller. 2) Delillere Ulaşmak: İşçinin özlük dosyası, ücret bordroları, izin kayıtları gibi iş ilişkisine dair temel belgeler alt işveren tarafından tutulur. Asıl işveren, bu belgelere sahip olmayabilir. İhbar yoluyla alt işverenin davaya katılması ve bu belgeleri sunması sağlanarak, davanın sağlıklı bir şekilde yürütülmesi ve asıl işverenin savunma hakkını etkin kullanması amaçlanır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/2316 E. sayılı kararında, mahkemenin ihbar olunanlardan re'sen belge toplamasının hukuka aykırı bulunmasının nedeni 'taraflarca getirilme ilkesi'dir (HMK m. 25). Bu ilkeye göre, delilleri toplamak ve mahkemeye sunmak tarafların görevidir. Asıl işveren, savunmasını güçlendirmek için bu belgelerin alt işverenlerden celbini talep etmelidir. Mahkemenin, tarafın talebi olmaksızın veya taraf yerine geçerek kendiliğinden bu belgeleri toplaması, bu ilkeyi ihlal eder. Ayrıca, asıl işverenin bu belgelerin toplanması yönündeki taleplerinin mahkemece reddedilmesi, savunmasının temelini oluşturan delillere ulaşmasını engellediği için 'hukuki dinlenilme hakkının' (Anayasa m. 36, HMK m. 27) ihlali anlamına gelir. Mahkeme, taraf talebi üzerine HMK m. 221 uyarınca üçüncü kişi durumundaki alt işverenlerden bu belgeleri müzekkere ile istemelidir. (İlgili metin: hmk-madde-62-ihbarin-sekli)