Kiraya verenin, kiralananda bulunan kiracıya ait taşınırlar üzerindeki 'hapis hakkı'nın (TBK m.336) kapsamı nedir? Kiraya veren bu hakkı hangi alacakları için ve hangi sınırlar dahilinde kullanabilir?

Kiraya verenin hapis hakkı, işlemiş bir yıllık ve işlemekte olan altı aylık kira bedeli alacağının güvencesi olarak, kanundan doğan bir rehin hakkıdır. Bu hakkın kapsamı ve sınırları şöyledir: 1) Hangi Alacaklar İçin Kullanılabilir: Hapis hakkı, sadece 'kira bedeli' alacağı için kullanılabilir. Kiraya verenin, aidat, onarım masrafı veya başka bir sebepten kaynaklanan alacakları için bu hak kullanılamaz. 2) Hangi Eşyaları Kapsar: Hapis hakkı, kiralananda bulunan ve 'kiralananın döşenmesine veya kullanılmasına yarayan' taşınırlar üzerinde kullanılabilir. Kiracının kişisel veya mesleki faaliyetleri için vazgeçilmez olan, haczi kabil olmayan eşyalar (örneğin, yatağı, mesleki aletleri) bu hakkın kapsamı dışındadır. 3) Hangi Süre İçin Güvence Sağlar: Hapis hakkı, geçmişe dönük en fazla 'işlemiş bir yıllık' ve ileriye dönük olarak da 'işlemekte olan altı aylık' kira bedelini güvence altına alır. Bu sürelerin dışındaki kira alacakları için hapis hakkı kullanılamaz. 4) Kullanım Şekli: Kiraya veren, bu hakkını kullanarak kiracının eşyalarına kendiliğinden el koyamaz. El koyma yetkisi, kiraya verenin talebi üzerine Sulh Hukuk Mahkemesi veya İcra Müdürlüğü tarafından kullanılır. Hakkın paraya çevrilmesi ise, icra dairesi aracılığıyla taşınır rehninin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılarak gerçekleştirilir. (İlgili metin: kira-sozlesmesi-ornegi-pdf-word-konut-isyeri, İlgili Kanun Maddesi: TBK m. 336)