HMK Madde 383'e göre, TMK m. 588 uyarınca Hazinenin son mirasçı sıfatıyla, gaipliğine karar verilen bir kişinin mallarının kendisine intikali talebiyle açtığı dava, çekişmeli mi yoksa çekişmesiz yargı işi midir? Bu davanın görevli mahkemesi hangisidir?

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #68176

TMK m. 588 uyarınca Hazinenin açtığı bu tür bir dava, 'çekişmeli yargı' işi olarak kabul edilir ve görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Her ne kadar gaiplik kararı istemek HMK m. 382 uyarınca çekişmesiz yargı işi olsa ve bu talep tek başına Sulh Hukuk Mahkemesinde görülecek olsa da, Hazinenin bu karara dayanarak 'malların kendisine intikali' talebinde bulunması, davanın niteliğini değiştirmektedir. Metinde yer alan Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2015/12150 E. ve 2015/10253 E. sayılı onama kararlarına konu olan ilk derece mahkemesi kararlarının gerekçesinde bu durum açıkça belirtilmiştir. Gerekçe şudur: Gaiplik kararı ile birlikte malların Hazineye intikali talebi, doğrudan doğruya 'taşınmazın aynına (mülkiyetine)' ilişkin bir taleptir. Bu talep, potansiyel mirasçıların haklarını etkileyebilecek ve bir mülkiyet aktarımı sonucu doğurabilecek niteliktedir. Bu nedenle, taraflar arasında bir menfaat çatışması ve uyuşmazlık potansiyeli barındırdığı için çekişmesiz yargının kapsamından çıkar. HMK m. 2'ye göre, dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarda (aksine bir düzenleme olmadıkça) görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. Dolayısıyla, HMK m. 383'ün uygulama alanı bulmadığı bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir. (İlgili metin: hmk-madde-383-gorevli-mahkeme, İlgili Kanun Maddeleri: HMK m. 2, m. 382, m. 383; TMK m. 588)