HMK Madde 383 uyarınca 'çekişmesiz yargı' işlerinde genel görevli mahkeme hangisidir? Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2017/498 E., 2018/9566 K. sayılı kararında, tapu malikinin kimlik bilgilerinin düzeltilmesi davasının görevli mahkeme açısından değerlendirilmesinde yaşanan çelişkiyi ve Yargıtay'ın nihai görüşünü açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #68159

HMK Madde 383'e göre, aksine özel bir kanun düzenlemesi bulunmadığı sürece, çekişmesiz yargı işlerinde genel görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. HMK Madde 382/2-ç-1'de 'Taşınmaz üzerinde taraf oluşturulmasına ve hak ihlaline sebebiyet vermeyecek düzeltmelerin yapılması' çekişmesiz yargı işi olarak sayılmıştır. Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2017/498 E., 2018/9566 K. sayılı kararında ilginç bir durum yaşanmıştır. Mahkeme, ilk başta Daire'nin 'görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir' şeklindeki bozma ilamına uymuştur. Ancak, nihai temyiz incelemesinde Yargıtay, bu önceki bozma kararının 'maddi yanılgıdan kaynaklandığını' ve karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşturmayacağını belirtmiştir. Yargıtay'ın nihai ve yerleşik görüşü, tapu kayıtlarındaki kimlik bilgilerinin (isim, soyisim, baba adı vb.) düzeltilmesine yönelik davaların, mülkiyet aktarımı sonucunu doğurmadığı sürece, HMK m. 382/2-ç-1 kapsamında bir 'çekişmesiz yargı' işi olduğu yönündedir. Bu tür davalarda hasım olarak Tapu Müdürlüğü gösterilse de, gerçek bir menfaat çatışması (çekişme) yoktur. Dolayısıyla, bu davalarda görevli mahkeme, HMK m. 383 gereğince Sulh Hukuk Mahkemesidir. Mahkemenin, maddi yanılgıya dayalı bozmaya uyarak davayı Asliye Hukuk Mahkemesi'nde görmeye devam etmesi, görev kamu düzenine ilişkin olduğu için, doğru bulunmamış ve hüküm bu nedenle bozulmuştur. (İlgili metin: hmk-madde-383-gorevli-mahkeme, İlgili kanun maddesi: HMK m. 382, m. 383)