Çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu belirten HMK m.383, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi'nin 2017/498 E. sayılı kararında neden bir 'maddi yanılgıdan' kaynaklanan bozma olarak nitelendirilmiştir?

Bu kararda ilginç bir durum söz konusudur. Mahkeme, tapu maliki ile mirasbırakanın aynı kişi olduğunun tespiti davasında görevsizlik kararı vermiş, Daire ise ilk temyiz incelemesinde 'görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesidir' diyerek bu kararı bozmuştur. Mahkeme bozmaya uyarak davayı esastan karara bağlamıştır. Ancak, hükmün ikinci kez temyizi üzerine Daire, bu kez kendi önceki bozma kararının 'maddi yanılgıdan kaynaklandığını' ve bu tür bir tespit davasının aslında çekişmesiz yargı işi olup Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini belirtmiştir. Bir dairenin kendi bozma kararının hatalı olduğunu kabul etmesi nadir bir durumdur. Daire, maddi yanılgının karşı taraf lehine usuli kazanılmış hak oluşturmayacağını belirterek, davanın görev yönünden yeniden bozulmasına karar vermiştir. Bu, görev kurallarının kamu düzeninden olmasının ve her aşamada re'sen gözetilmesinin bir sonucudur. (Kaynak: hmk-madde-383-gorevli-mahkeme.html)