Boşanma davasında velayeti kendisine verilen eş lehine, diğer eş aleyhine iştirak nafakasına hükmedilmesi için talep şart mıdır? Mahkeme bu konuda re'sen karar verebilir mi?

Hayır, iştirak nafakasına hükmedilmesi için talep şart değildir. Mahkeme bu konuda re'sen (kendiliğinden) karar vermekle yükümlüdür. TMK m. 182/2'ye göre, 'Velâyetin kullanılması kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır.' Bu, çocuğun üstün yararı ve kamu düzeniyle ilgili emredici bir hükümdür. Boşanma veya ayrılık kararı veren hakim, velayetin kime verileceğine karar verirken, aynı zamanda velayeti almayan tarafın çocuğun giderlerine katılımını sağlamak amacıyla iştirak nafakasına da hükmetmek zorundadır. Metindeki Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2018/6161 K. sayılı kararında da, velayeti davalı anneye bırakılan ortak çocuk lehine iştirak nafakasına hükmedilmemesi, 'hakimin görevi gereği kendiliğinden dikkate alması gereken' bir hususun ihlali olarak görülmüş ve bozma nedeni sayılmıştır. Dolayısıyla, taraflardan birinin talebi olmasa bile, hakim çocuğun menfaatini gözeterek iştirak nafakası miktarını belirleyip karara bağlamalıdır.