TBK m. 74, hukuk hakiminin ceza mahkemesi kararları karşısındaki bağımsızlığını düzenlerken, Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre bu bağımsızlığın istisnası nedir? Hukuk hakimi, ceza mahkemesinin hangi tespitleriyle bağlıdır?

TBK m. 74, hukuk hakiminin kural olarak ceza mahkemesi kararlarıyla, özellikle de beraat kararı, kusur tespiti ve zarar miktarı ile bağlı olmadığını düzenleyerek bağımsızlığını vurgular. Ancak Yargıtay'ın yerleşik ve istikrarlı içtihatları, bu bağımsızlığa önemli bir istisna getirmiştir: Hukuk hakimi, ceza mahkemesinin kesinleşmiş bir kararıyla tespit ettiği 'maddi olgular' ile bağlıdır. Metinde yer alan Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin 2021/5430 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, 'maddi olayları ve yasak eylemlerin varlığını belirleyen ceza mahkemesi kararı, taraflar yönünden kesin delil niteliğini taşır.' Buna göre hukuk hakimini bağlayan tespitler şunlardır: 1) Fiilin işlenip işlenmediği, 2) Fiili kimin işlediği, 3) Fiilin hukuka aykırı niteliği. Yani, ceza mahkemesi bir kişinin bir eylemi gerçekleştirdiğini kesin olarak tespit etmişse, hukuk hakimi 'bu eylemi o kişi gerçekleştirmedi' diyemez. Ancak bu maddi olgunun hukuki sonuçlarını (kusur oranı, tazminat miktarı vb.) kendi hukuk alanı içinde serbestçe değerlendirir.