Tarafların, tanıklarını duruşmada 'hazır etme' yükümlülüğü var mıdır? Mahkemenin, tanık dinletmek isteyen tarafa 'tanıklarını bir sonraki celse hazır et, etmezsen vazgeçmiş sayılırsın' şeklinde bir ara karar kurması hukuken geçerli midir? HMK'nın tanıkların celbine ilişkin düzenlemeleri nelerdir?

Hayır, tarafların tanıklarını duruşmada hazır etme gibi bir yükümlülüğü yoktur. Bu, yaygın ancak hatalı bir uygulamadır. HMK m. 243/1'e göre tanıkların çağrılmasındaki asıl usul, mahkeme tarafından 'davetiye' ile çağrılmalarıdır. Tarafın tanıklarını hazır etmesi, sadece bir imkandır, yükümlülük değildir. Mahkemenin, usulüne uygun olarak tanık listesi sunmuş bir tarafa 'tanıklarını hazır et, yoksa vazgeçmiş sayılırsın' şeklinde bir ihtar içeren ara karar kurması hukuken geçersizdir ve savunma hakkını kısıtlar. Metindeki Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 2018/6541 K. sayılı kararı da bu durumu açıkça vurgulamaktadır. Tarafın yapması gereken, tanıklarının isim ve adreslerini bildirmek ve gerekli delil avansını yatırmaktır. Bundan sonra tanıkları davetiye ile çağırma, gelmezlerse HMK m. 245 uyarınca 'zorla getirme' kararı verme görevi mahkemeye aittir. Taraf, tanığının dinlenmesinden açıkça vazgeçmedikçe, mahkemenin bu usuli işlemleri yerine getirerek tanığı dinlemesi gerekir.