Vergi incelemesi sonucunda, bir mükellefin emtia alımlarını sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belgelerle (SMİYB) belgelendirdiği tespit edilmiştir. Vergi idaresi, bu fiil nedeniyle hem vergi ziyaı cezası hem de VUK m. 353/1 uyarınca özel usulsüzlük cezası kesmiştir. Özel usulsüzlük cezasının hukuka uygunluğunu Danıştay 3. Dairesi'nin 2021/4390 K. sayılı kararı ışığında değerlendiriniz.

Bu fiil nedeniyle kesilen özel usulsüzlük cezası hukuka uygun değildir. Danıştay 3. Dairesi'nin 2021/4390 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, VUK m. 353/1, 'verilmesi ve alınması icabeden' fatura ve benzeri belgelerin 'verilmemesi, alınmaması' veya 'gerçek meblağdan farklı' düzenlenmesi gibi fiilleri cezalandırmaktadır. Bu maddenin amacı, belge düzenine uyulmasını sağlamaktır. Sahte veya muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge (naylon fatura) kullanma fiili ise, özü itibarıyla bir belge 'almama' veya 'vermeme' fiili değildir. Aksine, ortada şeklen bir belge vardır, ancak bu belge gerçek bir ticari ilişkiyi yansıtmamaktadır. Bu fiil, VUK m. 359'da düzenlenen vergi kaçakçılığı suçunun bir unsurudur ve VUK m. 344 uyarınca üç kat vergi ziyaı cezası kesilmesini gerektirir. Danıştay, SMİYB kullanma fiilinin, VUK m. 353/1'de sayılan özel usulsüzlük halleri arasında yer almadığını, bu nedenle bu fiile dayanılarak özel usulsüzlük cezası kesilemeyeceğini istikrarlı bir şekilde kabul etmektedir. Dolayısıyla, bu durumda mükellefe sadece (üç kat) vergi ziyaı cezası kesilebilir, ayrıca özel usulsüzlük cezası kesilmesi hukuka aykırıdır.