TCK m. 117/2'de düzenlenen 'sağladığı hizmet ile açık bir şekilde orantısız düşük bir ücretle çalıştırma' fiili nasıl tespit edilir? Bu tespit yapılırken hangi objektif kriterler göz önünde bulundurulmalıdır?
Bu fiilin tespiti, bir karşılaştırma ve orantı değerlendirmesi gerektirir. Mahkeme, 'açık bir şekilde orantısız düşük ücret' olup olmadığını belirlerken şu objektif kriterleri göz önünde bulundurmalıdır: 1) **Asgari Ücret:** En temel kriter, çalışana ödenen ücretin yasal asgari ücretin altında olup olmadığıdır. Asgari ücretin altında bir ödeme, başkaca bir delile gerek kalmaksızın bu unsurun varlığını kanıtlar. 2) **Piyasa Rayici (Emsal Ücret):** Yapılan işin niteliği, çalışanın tecrübesi ve o sektörde, o bölgede aynı işi yapan diğer kişilere ödenen ortalama ücret (emsal ücret) önemli bir referanstır. Eğer ödenen ücret, bu emsal ücretin 'açık bir şekilde' yani bariz ve göze çarpan bir oranda altında ise, sömürüden bahsedilebilir. 3) **İşin Niteliği ve Ağırlığı:** Yapılan işin tehlikesi, gerektirdiği mesai, fiziksel ve zihinsel efor gibi unsurlar da değerlendirmeye katılmalıdır. Ağır ve tehlikeli bir iş için ödenen ücret, basit bir iş için ödenen ücretten farklı değerlendirilir. 4) **Sağlanan Hizmetin Değeri:** Çalışanın ürettiği mal veya hizmetin ekonomik değeri ile kendisine ödenen ücret arasında bariz bir orantısızlık olup olmadığı da dikkate alınır. TCK m. 117/2, özellikle mağdurun çaresizliğinden faydalanılarak emeğinin sömürülmesini cezalandırdığı için, bu değerlendirme insan onuruna uygun yaşam standartları ve sosyal devlet ilkesi çerçevesinde yapılmalıdır.