Mükellefiyet kaydı bulunmayan ve gayrimenkul alım-satım faaliyetini vergi dairesinin bilgisi dışında yürüttüğü tespit edilen bir kişiye, bu satışlar için fatura düzenlemediği gerekçesiyle VUK m. 353/1 uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilebilir mi? Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun (VDDGK) bu konudaki gerekçesi nedir?

Hayır, kesilemez. Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu'nun metinde atıf yapılan 2020/15 E., 2021/1246 K. sayılı ısrar kararında bu konu netleştirilmiştir. VUK m. 353/1'de öngörülen özel usulsüzlük cezasının kesilebilmesi için, kişinin 'vergi mükellefi' olması ve 'fatura düzenleme yükümlülüğü' altında bulunması gerekir. Fatura ve benzeri belgeleri düzenleyebilmek için ise mükellefin öncelikle vergi dairesine kayıtlı olması, Vergi Usul Kanunu'na göre belge basım izni alması ve fatura bastırması gerekmektedir. Mükellefiyet kaydı hiç bulunmayan ve tüm faaliyetini kayıt dışı yürüten bir kişinin, yasal olarak fatura bastırması ve düzenlemesi fiilen ve hukuken mümkün değildir. Kişiden, hukuken yerine getirmesi imkansız olan bir yükümlülüğü ihlal ettiği gerekçesiyle ceza kesilmesi, hukukun temel ilkelerine aykırıdır. Bu nedenle VDDGK, mükellefiyet kaydı olmayan ve bu nedenle fatura düzenleme imkanı bulunmayan kişiye, fatura düzenlemediği gerekçesiyle özel usulsüzlük cezası kesilemeyeceğine karar vermiştir. Bu durumda idarenin yapması gereken, kişiyi re'sen mükellefiyete alıp, beyan dışı bıraktığı kazanç üzerinden vergi tarhiyatı ve vergi ziyaı cezası uygulamaktır.