VUK'a göre, bir vergi inceleme elemanı, mükellefin işyerinde arama yapabilir mi? Yapabilirse, bu yetkinin koşulları ve sınırları nelerdir?

Evet, yapabilir, ancak bu yetki çok sıkı koşullara ve sınırlara tabidir. VUK m. 142 vd., 'Arama' başlığı altında bu konuyu özel olarak düzenlemiştir. Koşulları ve sınırları şunlardır: 1) Gerekçe: Arama, ancak, 'yapılan incelemeler neticesinde vergi kaçırıldığına delalet eden emareler bulunması' halinde yapılabilir. Yani, soyut bir şüphe yeterli değildir, vergi kaçırıldığına dair somut belirtiler olmalıdır. 2) Karar: Arama, mutlaka 'sulh ceza hâkiminin kararı' ile yapılabilir. Vergi inceleme elemanının veya vergi dairesi müdürünün kendi başına arama kararı verme yetkisi yoktur. Sulh ceza hâkimi, bu kararı verebilmek için, vergi dairesinin, arama yapılmasını gerektiren nedenleri ve delilleri bir yazı ile kendisine bildirmesini ister. 3) Kapsam: Arama, sadece vergiyle ilgili olan ve vergi kaybını ispata yarayacak defter, belge ve emtiaları kapsar. Mükellefin özel hayatıyla ilgili, vergiyle ilgisi olmayan eşyaları aranamaz. 4) Usul: Arama, genellikle gündüz yapılır. Arama sırasında, mükellef veya vekilinin, ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin hazır bulunması sağlanır. Aramada bulunan ve incelemeye esas teşkil eden defter ve belgeler, bir tutanakla tespit edilir ve gerekirse mühür altına alınarak inceleme elemanına teslim edilir. Bu usullere uyulmadan yapılan bir arama hukuka aykırı olur ve bu arama sonucu elde edilen deliller yargılamada kullanılamaz.