Bir tacir, VUK m. 353/4 uyarınca, tutulması zorunlu olan 'günlük perakende satış ve hasılat defterini' işyerinde bulundurmadığı için özel usulsüzlük cezası ile cezalandırılmıştır. Bu fiil, aynı zamanda VUK m. 359'daki 'defterleri gizleme' suçu kapsamında değerlendirilebilir mi?

Hayır, bu fiil tek başına 'gizleme' suçunu oluşturmaz. VUK m. 353/4'teki fiil, bir 'usulsüzlük' kabahatidir ve idari para cezası yaptırımına tabidir. Bu fiil, defterin var olduğu ancak denetim anında işyerinde bulundurulmadığı veya ibraz edilmediği durumları kapsar. VUK m. 359'daki 'defter ve belgeleri gizleme' suçu ise, hapis cezası gerektiren bir vergi suçudur ve oluşabilmesi için daha ağır bir 'kast' unsuru aranır. Gizleme suçunun oluşabilmesi için, mükellefin, vergi incelemesini sonuçsuz bırakmak veya matrahın tespitini engellemek amacıyla, defterlerin varlığını bildiği halde, inceleme elemanından kasıtlı olarak saklaması gerekir. Sadece defterin denetim anında işyerinde olmaması (örneğin, muhasebecide olması gibi makul bir nedenle), tek başına gizleme kastını ispatlamaz. Bu durum, öncelikle bir usulsüzlük olarak değerlendirilir. Ancak, mükellefe defterleri ibraz etmesi için usulüne uygun bir yazı tebliğ edilmesine ve süre verilmesine rağmen, hiçbir makul gerekçe göstermeksizin defterleri ibrazdan sürekli olarak kaçınması, eylemin usulsüzlükten çıkarak, gizleme suçuna dönüştüğünü gösterebilir. Kısacası, anlık olarak ibraz edememe bir usulsüzlük iken, kasıtlı olarak ve sürekli bir şekilde ibrazdan kaçınma, gizleme suçunu oluşturur.