Bir kamu kurumu, bir taşınmazı kamulaştırmak için idari işlemleri başlatmış, ancak kıymet takdiri ve bedel tespiti için asliye hukuk mahkemesinde dava açmadan, taşınmaza fiilen el atmıştır. Bu durumun hukuki niteliği nedir? Bu, hukuka uygun bir kamulaştırma mıdır, yoksa kamulaştırmasız el atma mıdır?

Bu durum, hukuka aykırı bir 'kamulaştırmasız el atma'dır. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na göre, hukuka uygun bir kamulaştırma sürecinin temel aşamaları şunlardır: Yeterli ödenek temini, kamu yararı kararının alınması, kamulaştırılacak taşınmazın belirlenmesi, idarenin satın alma usulünü denemesi ve anlaşma sağlanamaması halinde, idarenin asliye hukuk mahkemesinde 'kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili' davası açması. İdare, mahkemenin tespit ettiği bedeli malike ödemeden veya bankaya bloke etmeden, taşınmaza fiilen el koyamaz. Mahkeme kararı ve bedel ödemesi olmaksızın, sadece idari kararlara dayanarak taşınmaza fiilen el atılması, mülkiyet hakkına (Anayasa m. 35) yönelik haksız bir müdahaledir ve 'kamulaştırmasız el atma' olarak nitelendirilir. Bu durumda malik, idareye karşı el atmanın önlenmesi veya bedel tazminatı davası açma haklarına sahip olur.