Bir tacir, VUK'a göre tutmakla yükümlü olduğu defterlerden yevmiye defterini hiç tutmamıştır. Bu fiilin VUK açısından yaptırımı nedir? Bu fiil, aynı zamanda VUK m. 359'daki bir vergi suçu olan 'defterleri gizleme' suçunu oluşturur mu?

Bu fiilin VUK açısından öncelikli yaptırımı, VUK m. 352/I-1 uyarınca 'birinci derece genel usulsüzlük' cezasıdır. Maddede, 'Vergi ve harç beyannamelerinin süresinde verilmemiş olması (vergi ziyaı cezası da kesilir), Bu Kanuna göre tutulması mecburi olan defterlerden herhangi birinin tutulmamış olması' birinci derece usulsüzlük hali olarak sayılmıştır. Defterin hiç tutulmaması fiili, VUK m. 359'daki 'gizleme' suçunu doğrudan oluşturmaz. Gizleme suçu (VUK m. 359/a-2), var olan ve usulüne göre tutulmuş veya tutulması gereken defterlerin, vergi incelemesi için istendiğinde 'ibraz edilmemesi' veya 'gizlenmesi' fiilini cezalandırır. Hiç tutulmamış bir defterin gizlenmesi veya ibraz edilmemesi de mantıken mümkün değildir. Ancak, defterin hiç tutulmaması, vergi matrahının tespitini imkansız hale getireceği için, genellikle vergi idaresi tarafından matrahın re'sen takdir edilmesine (VUK m. 30) ve bu takdir sonucunda bulunan fark üzerinden vergi ziyaı cezası kesilmesine yol açar. Dolayısıyla, sonuç olarak mükellefe hem birinci derece genel usulsüzlük cezası hem de vergi ziyaı cezası kesilir ve VUK m. 336'ya göre bu iki cezadan ağır olanı uygulanır.