Bir alacak davasında, davacı, davadan feragat ettiğini veya davalıyla sulh olduğunu mahkemeye bildirmiştir. Bu durumda, davalı, Harçlar Kanunu'na göre karar ve ilam harcının ne kadarından sorumlu tutulur? Feragatin veya sulhun, yargılamanın hangi aşamasında yapıldığı bu oranı etkiler mi?

Bu durumda harç sorumluluğu, feragat veya sulhun yapıldığı aşamaya göre değişiklik gösterir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi bu konuyu özel olarak düzenlemiştir. Bu maddeye göre: 1) Eğer davadan feragat, davayı kabul veya sulh, 'muhakemenin ilk celsesinde' (yeni HMK'ya göre ön inceleme duruşması veya ilk tahkikat duruşması olarak yorumlanabilir) gerçekleşirse, karar ve ilam harcının 'üçte biri' (1/3) alınır. 2) Eğer feragat, kabul veya sulh, ilk celseden 'daha sonra' gerçekleşirse, karar ve ilam harcının 'üçte ikisi' (2/3) alınır. Kural olarak harç, haksız çıkan taraftan alınır. Ancak feragat halinde davacı, davasından vazgeçtiği için genellikle harçtan sorumlu tutulur. Taraflar sulh olurken harcın kim tarafından ödeneceğini kararlaştırabilirler; kararlaştırmamışlarsa mahkeme durumu değerlendirerek bir karar verir. Özetle, yargılamanın başında uyuşmazlığı sona erdiren taraflar, daha az harç ödeyerek teşvik edilmektedir. (Bkz. Yargıtay 8. HD, 2016/12931 E., 2016/13098 K. kararındaki atıf).