Bir ceza davası sonucunda verilen mahkumiyet hükmünde, sanık hakkında TCK m. 53'teki hak yoksunluklarına ilişkin bir karar verilmesi unutulmuştur. Bu durum, infaz aşamasında nasıl bir sonuç doğurur? Bu eksiklik, sanık lehine bir kazanılmış hak oluşturur mu? (Bkz. Yargıtay 15. CD - Karar : 2018/5419)

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #65092

Bu durum, infaz aşamasında, hak yoksunluklarının yine de uygulanmasına engel olmaz ve sanık lehine bir kazanılmış hak oluşturmaz. TCK m. 53/1'de düzenlenen hak yoksunlukları, kasten işlenen bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkumiyetin 'kanuni sonucu'dur. Bu, hak yoksunluklarının doğması için mahkemenin ayrıca bir karar vermesinin zorunlu olmadığı, bu sonucun kanun gereği kendiliğinden ortaya çıktığı anlamına gelir. Mahkemenin hükümde bu hak yoksunluklarını belirtmesi, sadece açıklayıcı (deklaratif) bir nitelik taşır, kurucu (konstitütif) bir nitelik taşımaz. Yargıtay 15. Ceza Dairesi'nin 2018/5419 sayılı kararında da belirtildiği gibi, mahkemece TCK m. 53'ün uygulanmasının unutulmuş olması, bu kanuni sonucun uygulanmayacağı anlamına gelmez. İnfaz savcılığı, mahkumiyetin kanuni sonucu olan bu hak yoksunluklarını, hükümde yazmasa bile, infaz aşamasında re'sen gözetir ve uygular. Bu nedenle, mahkemenin bu konudaki ihmali, sanık lehine bir kazanılmış hak doğurmaz ve aleyhe bozma yasağı kapsamında da değerlendirilmez. (Not: TCK m. 53/5 ve m. 53/6'daki takdire bağlı tedbirler için durum farklıdır, onların hükümde açıkça belirtilmesi gerekir.)