Bir haksız fiil nedeniyle açılan tazminat davasında, davalı hakkında aynı fiil nedeniyle açılan ceza davası henüz sonuçlanmamıştır. Hukuk mahkemesi, ceza davasının sonucunu 'bekletici mesele' yapmalı mıdır? Bu kararın verilmesindeki hukuki gerekçe nedir ve hangi durumlarda ceza davasının sonucu hukuk davası için önem arz eder? (Bkz. Yargıtay 3. HD, 2020/939 E., 2020/2344 K.)

Evet, kural olarak hukuk mahkemesi, ceza davasının sonucunu HMK m. 165/1 uyarınca 'bekletici mesele' yapmalıdır. Bunun temel hukuki gerekçesi, TBK m. 74 uyarınca ceza mahkemesinin vereceği kararın, hukuk hakimini belirli yönlerden bağlayacak olmasıdır. Ceza davasının sonucu şu açılardan hukuk davası için önem arz eder: 1) Maddi Olgu Tespiti: Ceza mahkemesinin, fiilin sanık tarafından işlenip işlenmediğine dair kesinleşmiş tespiti (mahkumiyet veya fiilin işlenmediğinin kesin tespitiyle verilen beraat) hukuk hakimini bağlar. Hukuk mahkemesinin, ceza mahkemesinin 'bu fiili sanık işlemiştir' dediği bir olay için 'hayır, işlememiştir' demesi çelişki yaratır. 2) Hukuka Aykırılık Tespiti: Ceza mahkemesinin fiilin suç olduğunu tespit etmesi, o fiilin aynı zamanda hukuka aykırı olduğunu da ortaya koyar ve bu tespit hukuk hakimini bağlar. 3) Uzamış Zamanaşımı: Tazminat davasının zamanaşımının, ceza davası zamanaşımına tabi olup olmayacağı, ceza davasının sonucuna göre belirlenebilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2020/2344 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi, bu bağlayıcılık ve etki nedeniyle, çelişkili kararların ortaya çıkmasını önlemek ve maddi gerçeğe daha sağlıklı ulaşmak amacıyla, hukuk hakiminin ceza davasının kesinleşmesini beklemesi usul ekonomisine de uygundur.