Bir mükellefin, düzenlediği faturalarda gerçek meblağdan daha düşük bir tutara yer verdiği vergi incelemesiyle tespit edilmiştir. Bu fiil sonucunda hem vergi kaybı (ziyaı) meydana gelmiş hem de VUK m. 353/1 uyarınca özel usulsüzlük koşulları oluşmuştur. Vergi idaresi, bu mükellefe hem vergi ziyaı cezası hem de özel usulsüzlük cezası kesebilir mi? VUK m. 336'daki içtima hükmü bu durumda uygulanır mı? Gerekçesini açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #64993

Evet, vergi idaresi bu mükellefe hem vergi ziyaı cezası hem de özel usulsüzlük cezası kesebilir. VUK m. 353'ün son fıkrası, bu konuda özel bir içtima kuralı getirmektedir. Bu fıkraya göre, m. 353'te yazılı özel usulsüzlük fiilleri sonucunda vergi ziyaı da meydana geldiği takdirde, bu ziyaın gerektirdiği vergi cezaları (vergi ziyaı cezası) ayrıca kesilir ve bu fiiller için ayrıca m. 353 uyarınca özel usulsüzlük cezası da uygulanır. Metinde açıkça belirtildiği üzere, bu durumda VUK m. 336'daki içtima hükmü (tek fiil ile hem vergi ziyaı hem de genel usulsüzlük işlenirse sadece ağır olan cezanın kesileceği kuralı) uygulanmaz. Bu özel düzenlemenin amacı, belge düzenine ilişkin usulsüzlüklerin, vergi kaybına yol açıp açmamasından bağımsız olarak, kendi başına da ağır bir şekilde cezalandırılmasını sağlamaktır. Dolayısıyla, faturalarda meblağın düşük gösterilmesi fiili, hem vergi ziyaı cezasını (kayba uğratılan verginin bir katı, üç katı veya %50'si oranında) hem de özel usulsüzlük cezasını (fatura ile gerçek meblağ arasındaki farkın %10'u) gerektirir ve her iki ceza da birlikte kesilir.