Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 201'de düzenlenen 'Senede Karşı Tanıkla İspat Yasağı' kuralını tanımlayınız. Bu yasağın temel amacı nedir ve 'kesin delil' kavramıyla ilişkisini açıklayınız. Ayrıca, Yargıtay içtihadı çerçevesinde bu yasağın mutlak olup olmadığını, özellikle yakın akrabalar (HMK m. 203) ve üçüncü kişiler (HMK m. 203/d) bakımından değerlendiriniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #64455

HMK m. 201'e göre, senede bağlı her çeşit iddiaya karşı ileri sürülen ve senedin hüküm ve kuvvetini ortadan kaldıracak veya azaltacak nitelikte bulunan hukuki işlemler, iki bin beş yüz Türk Lirasından az bir miktara ait olsa bile tanıkla ispat olunamaz. Bu yasağın temel amacı, yazılı bir belgeyle tespit edilmiş hukuki ilişkilerin ispat güvenilirliğini sağlamak ve hukuki işlemlerdeki istikrarı korumaktır. Yasanın gerekçesi de 'senetle ispat zorunluluğu' yerine aslında 'kesin delille ispat zorunluluğu' denilmesinin daha doğru olduğunu belirtir; zira ikrar, yemin, kesin hüküm gibi başka kesin delillerle de ispat mümkündür. İstisnalar: Yakın Akrabalar (HMK m. 203/1): HMK m. 203'e göre, yakın akrabalar (altsoy, üstsoy, kardeşler, eş) arasındaki hukuki işlemler, miktar veya değeri ne olursa olsun tanıkla ispat edilebilir. Ancak, Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2017/4373 K. sayılı kararına göre, eğer yakın akrabalar arasındaki bir hukuki işlem senede bağlanmışsa, artık manevi imkansızlıktan söz edilemez ve senedin aksinin tanıkla ispatlanmasına imkan tanınmaz. Üçüncü Kişiler (HMK m. 203/d): HMK m. 203/d maddesi, 'Hukuki işlemlere ve senetlere karşı üçüncü kişilerin muvazaa iddiaları ile ilgili olarak tanık dinlenebilir.' Bu, üçüncü kişilerin muvazaalı işlemden doğan zararlarını ispatlama kolaylığını sağlamak amacıyla getirilmiş bir istisnadır. (Referans: barandogan.av.tr/blog/mevzuat/hmk-madde-201-senede-karsi-tanikla-ispat-yasagi.html, HMK m. 201, HMK m. 200/1, HMK m. 203/1, 203/d, Yargıtay 1. Hukuk Dairesi 2018/9401 K., Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 2017/4373 K.)