Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda olağan kanun yolları olan itiraz, istinaf ve temyiz başvurularında 'sebep gösterme zorunluluğu' prensibini karşılaştırmalı olarak değerlendiriniz. Özellikle Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi'nin temyiz kanun yolunda sebeple bağlılık konusundaki çelişen içtihatlarını açıklayınız.
İtiraz: CMK m. 267-271'de düzenlenen itiraz kanun yolunda sebep gösterme zorunluluğu bulunmamaktadır. İtiraz mercii, gösterilen sebeple bağlı kalmaksızın, başvuruyu tüm yönleriyle inceler. İstinaf: CMK m. 273'te düzenlenen istinaf kanun yolunda, Cumhuriyet savcısı istinaf başvurusu yaparken sebep göstermek zorundadır (CMK m. 273/5) ve Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ceza dairesi savcının gösterdiği sebeple bağlıdır. Ancak, sanık veya katılan tarafın istinaf başvurusunda ayrıca sebep gösterme zorunluluğu bulunmamaktadır. BAM, bu tarafların başvurularında gösterilen nedenlerin dışında da, hatta sebep gösterilmese bile kararı ve dosyayı tüm yönleriyle inceler. Temyiz: CMK m. 286 vd. maddelerinde düzenlenen temyiz kanun yolunda 'sebeple bağlılık' prensibi esastır. Yani temyiz eden taraf (Cumhuriyet savcısı dahil, CMK m. 288, 294, 295, 301), hükmün bozulmasını neden istediğini açıkça temyiz dilekçesinde göstermek zorundadır. Yargıtay ve AYM İçtihat Çelişkisi: Yargıtay Ceza Genel Kurulu (27.06.2019 tarihli, 2018/12-545 E. ve 2019/504 K.) maddi gerçeğe ulaşma amacıyla 'sebeple bağlılık' kuralını esneterek, dilekçede gösterilmeyen hukuka aykırılıkları da re'sen inceleyebileceğini kabul etmiştir. Ancak Anayasa Mahkemesi'nin Merge Polat kararında (28.01.2021 tarihli, 2018/26121 B. No.), temyiz sebeplerini Kanunda belirtilen sürelerde bildirme zorunluluğunun Anayasaya uygun olduğuna ve sebep gösterilmemesi nedeniyle temyiz isteminin reddedilmesinin mahkemeye erişim hakkının ihlali olmadığına hükmetmiştir. Bu durum, AYM'nin usul kurallarına daha sıkı bağlılık sergilediğini göstermektedir. (Referans: sen.av.tr/tr/makale/kanun-yollarinda-sebep-gosterme-zorunlulugu.html, CMK m. 267, 273/5, 288, 294, 295, 301, Yargıtay Ceza Genel Kurulu 27.06.2019 tarih, 2018/12-545 E. ve 2019/504 K., Anayasa Mahkemesi Merge Polat kararı 28.01.2021 tarih, 2018/26121 B. No.)