Yargıtay'ın, CMK m. 174'te açıkça sayılmasa da 'soruşturma izni alınmamasını' bir iade sebebi olarak kabul etmesi, ceza muhakemesindeki 'kanunilik' ilkesi ile çelişir mi? Bu yorumu 'genişletici yorum' ve 'kıyas yasağı' kavramları çerçevesinde tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #64375

Bu durum, ceza muhakemesinde 'kıyas yasağı' ve 'kanunilik' ilkesinin sınırları açısından önemli bir tartışma yaratır. CMK m. 174, iade sebeplerini sınırlı sayıda (numerus clausus) saymıştır. Bu sebepler arasında yer almayan bir durumu iade sebebi olarak kabul etmek, 'kıyas' olarak nitelendirilebilir ve ceza muhakemesinde sanık aleyhine kıyas yasağı vardır. Ancak Yargıtay, bu durumu CMK m. 172'deki 'kovuşturma olanağının bulunmaması' genel ilkesinin bir yansıması olarak 'genişletici yorum' kapsamında değerlendirmektedir. Soruşturma izni bir kovuşturma şartıdır ve bu şart yoksa kovuşturma olanağı da yoktur. YCGK'nın 2023/402 E. sayılı kararındaki yaklaşım, lafzi yorumdan ziyade amaçsal (teleolojik) yorumu ve sistem bütünlüğünü ön plana çıkarmaktadır. Ancak bu yorumun, kanunilik ilkesinin sınırlarını zorladığı yönündeki eleştiriler de mevcuttur. (YCGK 2023/402 E. sayılı karar ve ilgili makale)