Eda davası ile menfi tespit davası arasındaki ilişki nedir? Bir eda davası aynı zamanda tespit niteliği taşır mı?

Eda davası, davalının bir şeyi vermeye, yapmaya veya yapmamaya mahkum edilmesini talep ederken (HMK m.105), menfi tespit davası bir borcun bulunmadığının tespitini hedefler. Yargıtay'a göre (Yargıtay 15. HD 2014/6864 E., 2015/1358 K.), eda davaları aynı zamanda bir tespit/menfi tespit niteliği de taşır. Çünkü davalının bir edime mahkum edilebilmesi için, mahkemenin öncelikle dava konusu hakkın veya hukuki ilişkinin varlığını tespit etmesi gerekir. Bu nedenle, bir alacak davası (eda davası) aynı zamanda borçlu olunmadığına ilişkin bir tespit istemini de içerir. (hmk-madde-105-eda-davasi.html - HMK md. 105; Yargıtay 15. HD 2014/6864 E., 2015/1358 K.)