Bir hizmet sözleşmesinde, işverenin 'işçinin kişiliğini koruma borcu' (TBK m.417) kapsamında, işyerinde 'iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi alma' yükümlülüğünün, iş kazalarından doğan hukuki sorumluluğundaki rolünü, 'kusur'un belirlenmesi açısından analiz ediniz.
TBK m.417, işverenin, işçinin kişiliğini koruma borcunun bir parçası olarak, 'işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmakla' yükümlü olduğunu açıkça düzenler. Bu yükümlülük, işverenin iş kazalarından doğan hukuki sorumluluğunun temelini oluşturur ve 'kusurunun' belirlenmesinde merkezi bir rol oynar. **Kusurun Belirlenmesindeki Rolü:** Bir iş kazası meydana geldiğinde, mahkeme veya bilirkişiler, işverenin kusurunu belirlerken, onun bu yasal yükümlülüğünü yerine getirip getirmediğini araştırır. Bu araştırma şu soruları içerir: - İşveren, işin niteliğine uygun risk analizini yapmış mıdır? - Gerekli koruyucu ekipmanları (baret, eldiven, emniyet kemeri vb.) temin etmiş midir? - Makine ve ekipmanların periyodik bakımlarını yaptırmış mıdır? - İşçilere gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermiş midir? - İşyerinde gerekli uyarı levhalarını ve güvenlik prosedürlerini oluşturmuş mudur? İşverenin, bu ve benzeri önlemlerden herhangi birini almaması veya eksik alması, onun 'kusurlu' olduğunun en önemli göstergesidir. TBK m.417'nin ihlali, doğrudan işverenin kusurunu oluşturur ve iş kazası sonucu doğan zararları (maddi ve manevi) tazmin etme sorumluluğunu doğurur. İşçi de, alınan önlemlere uymakla yükümlü olduğu için (TBK m.417/2), işçinin bu önlemlere uymaması, müterafik kusur (ortak kusur) olarak değerlendirilebilir. (TBK m.417; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu)