Bir hizmet sözleşmesinin, işçinin 'haksız olarak işe başlamaması veya aniden işi bırakması' (TBK m.439) nedeniyle işveren lehine doğan dörtte bir aylık ücret tutarındaki tazminat hakkı ile işverenin 'ayrıca ek zararlarının giderilmesini isteme hakkı' arasındaki ilişkiyi ve ispat yükü açısından farklarını açıklayınız.
TBK m.439, işçinin haksız yere işi bırakması halinde işverene iki farklı türde tazminat talep etme hakkı tanır. Bu iki talep arasındaki ilişki ve farklar şunlardır: 1) **Dörtte Bir Aylık Ücret Tutarındaki Tazminat (TBK m.439/1):** - **Hukuki Niteliği:** Bu, bir 'götürü (maktu) tazminat' veya 'cezai şart' niteliğindedir. - **İspat Yükü:** İşverenin, bu tazminatı alabilmek için, işçinin haksız yere işi bıraktığını ispatlaması 'yeterlidir'. Ayrıca, bu miktar kadar bir 'zarara uğradığını ispat etmesi gerekmez'. Kanun, bu durumda işverenin en az bu kadar bir zarara uğradığını karine olarak kabul eder. 2) **Ek Zararların Giderilmesi (TBK m.439/2):** - **Hukuki Niteliği:** Bu, götürü tazminatın üzerindeki 'gerçek ve fiili zararın' tazminidir. - **İspat Yükü:** İşverenin, bu tazminatı talep edebilmesi için, dörtte bir aylık ücreti 'aşan bir zarara uğradığını' somut delillerle 'ispat etmesi' zorunludur. Örneğin, işçinin aniden işi bırakması nedeniyle üretimin durduğunu, yeni bir işçi bulmak için ek masraflar yapıldığını veya bir projenin gecikmesi nedeniyle cezai şart ödendiğini belgeleriyle kanıtlamalıdır. Kısacası, birinci tazminat için sadece işçinin haksız eyleminin ispatı yeterliyken, ikinci tazminat için hem eylemin hem de bunu aşan somut zararın varlığının ve miktarının ispatı gerekir. (TBK m.439)