Yargıtay 22. Ceza Dairesi'nin 2015/8785 sayılı kararında, yeni kurulan bir çocuk mahkemesinin göreve başlamasıyla, genel mahkemede derdest olan bir davanın bu yeni mahkemeye devredilmesi gerektiği yönündeki içtihadının, 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun geçici maddeleri ve 'doğal yargıç' ilkesi açısından hukuki temelini analiz ediniz.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62476

Yargıtay'ın anılan kararının hukuki temeli, 'kanuni (doğal) yargıç' ilkesi ve 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu'nun (ÇKK) özel hükümlerinin, idari düzenlemelere üstünlüğüne dayanır. **Hukuki Temel:** - **ÇKK'nın Amir Hükmü:** ÇKK m.26, suça sürüklenen çocukların davalarına bakma görevinin 'Çocuk Mahkemelerine' ait olduğunu emreder. ÇKK'nın Geçici 1. maddesi ise, '2253 sayılı Kanun gereğince kurulan çocuk mahkemelerinde derdest bulunan ve bu Kanun ile kurulan çocuk mahkemesinin görevine giren dava ve işler, bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde çocuk mahkemesine devredilir' der. Yargıtay, bu hükmü kıyasen, genel mahkemelerde derdest olan çocuk davalarının da, yeni çocuk mahkemesi faaliyete geçtiğinde devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlamaktadır. - **'Doğal Yargıç' İlkesi:** Bir suç işlendiğinde, o suça hangi mahkemenin bakacağı kanunla bellidir. Bir yerde Çocuk Mahkemesi kurulup faaliyete geçtiği anda, o yerdeki çocuklara ilişkin davalar için 'kanuni (doğal) yargıç' artık Çocuk Mahkemesi'dir. - **İdari Düzenlemelerin Niteliği:** Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun (HSYK, şimdiki HSK) 'derdest davaların devredilmeyeceğine' dair idari nitelikteki kararları, 'göreve ilişkin kanun hükümlerini yürürlükten kaldırma' gücüne sahip değildir. Normlar hiyerarşisinde kanun, idari bir işlem olan HSK kararından üstündür. Bu nedenle Yargıtay, HSK kararının aksine, kanun gereği görevin Çocuk Mahkemesine geçtiğini ve genel mahkemenin görevsizlik kararı vermesinin doğru olduğunu belirtmiştir. Bu, kanuni görev kurallarının idari tasarruflarla değiştirilemeyeceğini teyit eden önemli bir içtihattır. (ÇKK m.26, Geçici m.1; Anayasa m.37; Yargıtay 22. CD Kararı)