CMK m.133 uyarınca şirketlere kayyım atanması ve 7539 sayılı Kanunla bu görevin TMSF'ye devredilmesi durumunda, kayyımın hukuki ve cezai sorumluluğunun genel ilkelerini, özellikle 'basiretli bir tacir gibi yönetme' yükümlülüğü ve 'şirketin hak ve yararlarını gözetme' borcu açısından analiz ediniz.

Şirket yönetimine atanan kayyım, özellikle de yönetim yetkilerinin tamamını devralan 'yönetim kayyımı', şirketin yeni yöneticisi konumuna gelir ve bu sıfatla önemli hukuki ve cezai sorumluluklar altına girer. 7539 sayılı Kanun'la bu görevin TMSF'ye verildiği durumlarda da, TMSF ve atadığı yöneticiler aynı sorumluluk ilkelerine tabidir. **Hukuki Sorumluluk:** - **Basiretli Bir Tacir Gibi Yönetme Yükümlülüğü:** Kayyım, şirketi yönetirken TTK m.18/2'deki 'basiretli bir tacir' gibi davranmak zorundadır. Bu, şirketin ticari faaliyetlerini, piyasa koşullarını, riskleri ve fırsatları dikkate alarak, makul ve özenli bir şekilde yönetmesi gerektiği anlamına gelir. - **Şirketin Hak ve Yararlarını Gözetme Borcu:** Kayyımın öncelikli görevi, soruşturmanın amacına hizmet etmekle birlikte, 'şirketin ticari varlığını korumak, hak ve yararlarını gözetmektir'. Kayyım, şirketin malvarlığını azaltacak, itibarını zedeleyecek veya faaliyetlerini gereksiz yere durduracak keyfi eylemlerden kaçınmalıdır. Bu yükümlülüğe aykırı davranarak şirketi zarara uğratması halinde, şirket veya ortakları tarafından kendisine karşı 'hukuki sorumluluk' (tazminat) davası açılabilir. **Cezai Sorumluluk:** Kayyım, bir kamu görevlisi gibi kabul edilir. Görevi sırasında, görevinin gereklerine aykırı hareket ederek kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlarsa veya kamunun ya da kişilerin zararına neden olursa, 'görevi kötüye kullanma' (TCK m.257) suçundan sorumlu olabilir. Şirketin malvarlığını kendi mülkiyetine geçirirse 'zimmet' (TCK m.247) suçundan sorumlu tutulabilir. Kısacası, kayyımlık görevi, geniş yetkilerin yanı sıra, ağır hukuki ve cezai sorumlulukları da beraberinde getirir. (CMK m.133; TTK m.18/2; TCK m.247, 257; 7539 SK)