Türk Borçlar Kanunu'nda düzenlenen 'işverenin giderleri karşılama borcu'nun (TBK m.414) kapsamını ve bu borcun 'götürü gider' şeklinde ödenmesi imkanını açıklayınız. 'Zorunlu harcamaların kısmen veya tamamen işçi tarafından bizzat karşılanmasına ilişkin anlaşmaların geçersizliği' kuralının emredici niteliğini tartışınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62458

TBK m.414 uyarınca işveren, 'işin görülmesinin gerektirdiği her türlü harcamayı' karşılamakla yükümlüdür. Bu, işçinin işi yaparken katlandığı tüm masrafları (yol, yemek, konaklama, malzeme, iletişim giderleri vb.) kapsar. Eğer işçi, işyeri dışında çalıştırılıyorsa, 'geçimi için zorunlu olan harcamaları' da işveren ödemelidir. **Götürü Gider Ödemesi:** Yazılı bir hizmet veya toplu iş sözleşmesinde, işçiye bu harcamalar karşılığında 'götürü biçimde günlük, haftalık veya aylık' bir ödeme yapılması öngörülebilir (örneğin, aylık sabit yol ve yemek parası). Ancak kanun, bu götürü ödemenin, 'zorunlu harcamaları karşılayacak miktardan az olamayacağı' şartını getirerek işçiyi korur. **Anlaşmaların Geçersizliği:** Maddenin son fıkrası, 'Zorunlu harcamaların kısmen veya tamamen işçi tarafından bizzat karşılanmasına ilişkin anlaşmalar geçersizdir' diyerek, bu konuda emredici bir kural koymuştur. Bu, sözleşme serbestisine getirilmiş önemli bir sınırlamadır ve işverenin, işin maliyetini haksız bir şekilde işçinin üzerine yıkmasını engellemeyi amaçlar. İşçi, sözleşmeyle bu hakkından feragat edemez. Örneğin, bir pazarlamacının kendi aracıyla yaptığı seyahatlerin benzin masrafını kendisinin karşılayacağına dair bir sözleşme hükmü geçersizdir. (TBK m.414)