Pazarlamacılık sözleşmesinde (TBK m.448 vd.), pazarlamacıya 'belirli bir pazarlama alanı veya belirli bir müşteri çevresinde faaliyette bulunma yetkisi' verilmesinin (TBK m.453), işverenin aynı alanda başka bir pazarlamacı çalıştırma yetkisi üzerindeki etkisini ('tek satıcılık' veya 'münhasırlık' hakkı) açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62449

Pazarlamacılık sözleşmesinde, pazarlamacıya belirli bir coğrafi alan veya belirli bir müşteri grubu tahsis edilmesi, ona bir tür 'münhasırlık' veya 'tek satıcılık' hakkı tanıyabilir. TBK m.453, bu durumun sonuçlarını düzenler. Kural şudur: 'Pazarlamacıya belirli bir pazarlama alanında veya belirli bir müşteri çevresinde faaliyette bulunma yetkisi verilmiş ve aksine yazılı anlaşma da yapılmamışsa işveren, başkalarına aynı alan veya çevrede faaliyette bulunma yetkisi veremez'. **Etkisi:** Bu, pazarlamacı lehine bir yasal karinedir. Eğer sözleşmede 'münhasır değildir' gibi açık bir hüküm yoksa, o alan veya çevre pazarlamacıya özgülenmiş sayılır ve işveren o bölgeye ikinci bir pazarlamacı atayamaz. Bu, pazarlamacının emek ve çabasının karşılığını tam olarak almasını, başka bir pazarlamacının rekabetiyle gelirinin azalmasını önlemeyi amaçlar. **İşverenin Hakkı:** Ancak bu kural, işverenin kendisinin o alanda veya çevrede işlem yapmasını engellemez. 'Ancak, kendisi üçüncü kişilerle işlem yapabilir' (TBK m.453/1, son cümle). Yani, münhasırlık, diğer pazarlamacılara karşıdır, işverenin kendisine karşı değildir. Pazarlamacıya bu münhasır alanda yapılan tüm işlerden (ister kendisi, ister işveren yapsın) komisyon ödenmesi ise taraflar arasındaki anlaşmaya bağlıdır (Bkz. TBK m.455). (TBK m.453, 455)