Bir hizmet sözleşmesinde, işçiye ödenecek 'fazla çalışma ücreti'nin hesaplanmasında temel alınacak 'normal çalışma ücreti'nin kapsamına nelerin dahil olduğunu (asıl ücret, prim, ikramiye vb.) ve bu ücretin 'en az yüzde elli fazlasıyla' ödenmesi kuralının (TBK m.402) emredici niteliğini açıklayınız.

TBK m.402, 'İşveren, fazla çalışma için işçiye normal çalışma ücretini en az yüzde elli fazlasıyla ödemekle yükümlüdür' hükmünü içerir. Bu hesaplamada temel alınacak 'normal çalışma ücreti', Yargıtay içtihatları ve doktrinde kabul edildiği üzere, işçinin 'giydirilmiş ücreti' değil, 'çıplak (asıl) ücreti'dir. Ancak, işin karşılığı olarak düzenli ve sürekli bir şekilde ödenen ve ücretin bir parçası haline gelmiş olan prim, ikramiye gibi ek ödemelerin bu hesaba dahil edilip edilmeyeceği tartışmalıdır. Genel kabul, asıl ücrete ek olarak süreklilik arz eden ve performans veya işin sonucuna bağlı olmayan ödemelerin de hesaba katılması yönündedir. **Yüzde Elli Fazlasıyla Ödenme Kuralının Emredici Niteliği:** 'En az yüzde elli fazlasıyla' ifadesi, bu oranın işçi aleyhine sözleşmeyle düşürülemeyeceğini, ancak işçi lehine (örneğin, %60, %100 gibi) artırılabileceğini gösterir. Bu, işçiyi koruyucu, 'nispi emredici' bir hükümdür. İşverenin, fazla çalışma ücretini %50'den daha az bir zamla ödemesi veya hiç ödememesi, sözleşmede böyle bir hüküm olsa dahi geçersizdir ve işçi, yasal orandan hesaplanacak farkı talep edebilir. (TBK m.402)