İrtikap suçunda, denetimle yükümlü kamu görevlisinin astının suçuna 'kasten göz yumması' (TCK m.251/1) halinde 'müşterek fail' olarak sorumlu tutulmasının hukuki temelini, 'ihmali davranışla suçun icrası' ve 'garantörlük' kavramları çerçevesinde açıklayınız.

Yargı Pusulası bilgi merkezi soru-cevap kaydı #62438

TCK m.251/1, denetimle yükümlü kamu görevlisinin, astının irtikap suçuna kasten göz yumması halinde 'müşterek fail' olarak sorumlu tutulacağını düzenler. Bu, 'ihmali davranışla suçun icrası' veya 'garantör sorumluluğu' olarak bilinen ceza hukuku ilkesinin özel bir görünümüdür. **Hukuki Temeli:** - **Garantörlük Sorumluluğu:** Denetimle yükümlü kamu görevlisi (örneğin, bir daire müdürü), astlarının eylemlerini denetlemek ve suç işlemelerini önlemekle ilgili 'özel bir hukuki yükümlülük' altındadır. Bu yükümlülük, onu astlarının işleyeceği belirli suçlar açısından 'garantör' konumuna getirir. - **İhmali Davranışla İcra:** Garantör konumundaki kişi, önlemekle yükümlü olduğu bir suçun işlenmesine, bu yükümlülüğünü (ihmalini) yerine getirmeyerek, yani 'yapması gerekeni yapmayarak' neden olursa, sanki suçu bizzat işlemiş (icrai bir hareketle yapmış) gibi sorumlu tutulur. TCK m.251/1'de, denetçinin astının irtikap suçunu bildiği ve engelleme imkanı olduğu halde, denetim görevini 'kasten' ihmal ederek suça göz yumması, bu garantörlük yükümlülüğünün ihlalidir. Kanun koyucu, bu kasıtlı ihmali, suçun işlenmesine doğrudan bir katkı olarak görmüş ve denetçiyi, astıyla birlikte 'müşterek fail' olarak sorumlu tutarak, aynı cezayla cezalandırılmasını öngörmüştür. (TCK m.251/1)