Bir hizmet sözleşmesinde, işçinin ücret alacağının takas edilmesine (TBK m.407/2) getirilen 'işçinin rızası' şartının emredici niteliğini ve bu kuralın tek istisnası olan 'işçinin kasten sebebiyet verdiği yargı kararıyla sabit bir zarardan doğan alacaklar' durumunu açıklayınız.

TBK m.407/2, 'İşveren, işçiden olan alacağı ile ücret borcunu işçinin rızası olmadıkça takas edemez' diyerek, işçinin ücretini koruyan emredici bir kural getirmiştir. Kural olarak, işverenin işçiden herhangi bir alacağı (örneğin, verdiği avans, işyerine verdiği zarar) olsa bile, bunu işçinin ücretinden onun 'açık rızası olmadan' kesemez. Bu, işverenin tek taraflı bir kararla işçinin ücretine el koymasını önlemeyi amaçlar. **Kuralın Tek İstisnası:** Bu emredici kuralın tek bir istisnası vardır: 'Ancak, işçinin kasten sebebiyet verdiği yargı kararıyla sabit bir zarardan doğan alacaklar, ücretin haczedilebilir kısmı kadar takas edilebilir.' Bu istisnanın uygulanabilmesi için şu şartların bir arada bulunması gerekir: 1) **Kasıtlı Zarar:** Zarar, işçinin 'kasıtlı' bir eyleminden kaynaklanmalıdır. Taksirli (ihmali) eylemlerden doğan zararlar bu kapsamda değildir. 2) **Yargı Kararıyla Sabit Olma:** Zararın varlığı ve miktarı, kesinleşmiş bir 'yargı kararıyla' ( hukuk veya ceza mahkemesi kararı) sabit hale gelmiş olmalıdır. İşverenin tek taraflı bir tespiti yeterli değildir. 3) **Haczedilebilir Kısımla Sınırlı Olma:** Takas edilecek miktar, işçinin ücretinin 'haczedilebilir kısmı olan dörtte birini' (TBK m.410) aşamaz. Bu istisna dışında, işçinin rızası olmaksızın ücretten kesinti yapılması (takas) hukuka aykırıdır ve işçi, kesilen miktarın iadesini talep edebilir. (TBK m.407, 410)