Boşanma davasında iştirak nafakasının (TMK m.182/2), yoksulluk nafakasından (TMK m.175) farkını, 'nafakanın lehtarı', 'kusur şartı' ve 'hakimin re'sen karar verme yetkisi' açısından karşılaştırarak analiz ediniz.
İştirak nafakası ve yoksulluk nafakası, boşanmanın mali sonuçları arasında yer alsa da, amaçları ve koşulları tamamen farklıdır: 1) **Nafakanın Lehtarı (Alacaklısı):** - **Yoksulluk Nafakası:** Nafakanın lehtarı, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşen 'eştir'. - **İştirak Nafakası:** Nafakanın lehtarı, velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin 'ergin olmayan çocuğudur'. Nafaka, velayeti alan ebeveyne, çocuk adına ödenir. 2) **Kusur Şartı:** - **Yoksulluk Nafakası:** Talep eden eşin kusurunun, diğer eşten 'daha ağır olmaması' gerekir. Kusur, önemli bir değerlendirme kriteridir. - **İştirak Nafakası:** Tarafların kusur durumunun 'hiçbir önemi yoktur'. Bu nafaka, ebeveynlerin çocuklarına bakma yükümlülüğünün bir devamıdır ve kusurdan tamamen bağımsızdır. 3) **Hakimin Re'sen Karar Verme Yetkisi:** - **Yoksulluk Nafakası:** Hakim, ancak 'talep üzerine' yoksulluk nafakasına hükmedebilir. Talep yoksa, re'sen karar veremez. - **İştirak Nafakası:** 'Çocuğun üstün yararı' ve 'kamu düzeni' ile ilgili olduğu için, hakim, taraflardan bir talep olmasa bile 're'sen (kendiliğinden)' iştirak nafakasına hükmetmek zorundadır. Bu, çocuğun bakım ve eğitiminin güvence altına alınmasını amaçlar. (TMK m.175, 182)