Bir hizmet sözleşmesinde, işçinin 'parça başına veya götürü iş' (TBK m.411) yapmayı üstlenmesi durumunda, işverenin 'birim ücreti bildirme borcu'nun (TBK m.412) hukuki niteliğini ve bu borcun ihlalinin sonucunda uygulanacak yaptırımı açıklayınız.
İşçi, parça başına (ürettiği her birim için belirli bir ücret) veya götürü (bir işin tamamı için tek bir ücret) olarak çalışmayı üstlendiğinde, ne kadar kazanacağını önceden bilmesi, çalışma motivasyonu ve ekonomik planlaması için hayati öneme sahiptir. Bu nedenle TBK m.412, işverene özel bir yükümlülük getirir: 'İşveren, her işin başlamasından önce ona ödenecek birim ücretini bildirmekle yükümlüdür.' **Hukuki Niteliği:** Bu, işverenin işçiyi bilgilendirme ve aydınlatma borcunun bir parçasıdır ve işçiyi koruyucu, emredici bir hükümdür. **İhlalin Yaptırımı:** İşveren, bu bildirim borcunu yerine getirmezse, yani iş başlamadan önce birim ücreti veya götürü bedeli işçiye bildirmezse, kanun işçi lehine bir karine ve yaptırım öngörür: 'Bu bildirimi yapmayan işveren, aynı veya benzer bir iş için belirlenmiş olan birim ücretini ödemekle yükümlüdür.' Yani, işveren sonradan daha düşük bir ücret teklif edemez. Mahkeme, uyuşmazlık halinde, o işkolundaki emsal (alışılmış) ücreti veya işverenin daha önce benzer işler için ödediği ücreti esas alarak işçinin alacağını belirler. Bu, işverenin belirsizlikten faydalanarak işçiyi sömürmesini engellemeyi amaçlar. (TBK m.411, 412)