Boşanma davası dilekçesinde, davacının 'boşanma gerekçesi gösterme' zorunluluğu ile 'dava sebebini ispatlama yükümlülüğü'nü, HMK'daki 'iddianın somutlaştırılması' ilkesi çerçevesinde açıklayınız. Anlaşmalı boşanma davasında bu yükümlülüklerin neden bulunmadığını belirtiniz.

Çekişmeli boşanma davasında, davacının dava dilekçesinde sadece boşanmak istediğini belirtmesi yeterli değildir. HMK uyarınca 'iddianın somutlaştırılması' ilkesi gereği, davacı, dayandığı boşanma sebebini (genel veya özel) ve bu sebebi oluşturan somut vakıaları (tarih, yer, olay belirterek) açıkça göstermek zorundadır. **İspat Yükümlülüğü:** Dilekçede gösterilen bu somut vakıaların, yargılama sırasında davacı tarafından ispatlanması gerekir. İspat edilemeyen veya soyut kalan iddialara dayanılarak boşanma kararı verilemez. Davacı, hem boşanma nedenini oluşturan olayları hem de bu olaylarda davalının kusurlu olduğunu kanıtlamalıdır. Aksi takdirde dava reddedilir. **Anlaşmalı Boşanmadaki Durum:** Anlaşmalı boşanma davasında (TMK m.166/3) ise bu yükümlülükler bulunmaz. Çünkü anlaşmalı boşanma, kusura değil, tarafların boşanma ve sonuçları üzerindeki 'ortak iradesine' dayanır. Taraflar, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını 'kabul etmiş' sayılırlar. Bu nedenle, bir boşanma gerekçesi göstermeleri veya birbirlerinin kusurunu ispatlamaları gerekmez. Mahkeme, sadece tarafların anlaşmasının özgür iradeye dayanıp dayanmadığını ve protokolün kamu düzenine (özellikle çocukların menfaatine) uygun olup olmadığını denetler. (TMK m.166/3; Metin içi atıflar)